Hút thuốc lá gây suy giảm thể lực hoạt động

Hút thuốc lá gây suy giảm thể lực hoạt động

Trong đời sống lao động, đặc biệt ở khu vực công nghiệp, xây dựng và nông nghiệp, hình ảnh người lao động châm điếu thuốc sau giờ làm việc hoặc trong giờ nghỉ đã trở nên quen thuộc. Nhiều người coi đó là cách “giải lao”, “giảm mệt”, thậm chí là thói quen khó bỏ sau những giờ lao động nặng nhọc. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng hút thuốc lá không giúp phục hồi thể lực, mà ngược lại, đang âm thầm làm suy giảm sức lao động, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sức khỏe lâu dài và cả sinh kế của người lao động.

Nicotine trong thuốc lá có tác dụng kích thích thần kinh tạm thời, khiến người hút cảm thấy tỉnh táo hơn trong chốc lát. Chính cảm giác “đỡ mệt” giả tạo này khiến nhiều lao động tin rằng hút thuốc giúp họ tiếp tục làm việc hiệu quả. Thực tế, nicotine làm co mạch máu, giảm lượng oxy cung cấp cho cơ bắp và não. Khi cơ thể không được cung cấp đủ oxy, sức bền giảm sút, quá trình phục hồi sau lao động trở nên chậm chạp hơn.

Lao động chân tay đòi hỏi thể lực tốt và hệ hô hấp khỏe mạnh. Hút thuốc lâu dài làm tổn thương phổi, giảm dung tích phổi và khả năng trao đổi khí. Khi phổi hoạt động kém, người lao động dễ hụt hơi, mệt sớm, không thể duy trì cường độ làm việc như trước. Điều này đặc biệt rõ ở các ngành xây dựng, khai thác khoáng sản, nông nghiệp hoặc sản xuất công nghiệp nặng.

Khi thể lực giảm, khả năng tập trung và phản xạ của người lao động cũng bị ảnh hưởng. Nicotine và các chất độc trong khói thuốc không chỉ làm suy yếu cơ thể mà còn tác động đến hệ thần kinh, gây chóng mặt, run tay, giảm khả năng phối hợp vận động. Trong môi trường lao động tiềm ẩn nhiều nguy cơ như công trường, nhà xưởng, điều này làm tăng nguy cơ tai nạn lao động.

Suy giảm thể lực lao động không diễn ra đột ngột mà tích tụ theo thời gian. Người hút thuốc lâu năm thường mắc các bệnh mạn tính như viêm phế quản, tim mạch, huyết áp, khiến khả năng lao động ngày càng giảm. Khi sức khỏe đi xuống, người lao động dễ mất việc, phải chuyển sang công việc nhẹ hơn với thu nhập thấp hơn.

Ở khu vực nông thôn, nhiều lao động trung niên từng là trụ cột gia đình nay không còn đủ sức làm việc nặng vì bệnh tật liên quan đến thuốc lá. Hệ quả là thu nhập gia đình giảm sút, chi phí y tế tăng lên, tạo áp lực kinh tế kéo dài. Rõ ràng, thuốc lá không chỉ “đốt” sức khỏe mà còn “ăn mòn” sức lao động - tài sản quý giá nhất của người làm công ăn lương.

Một ngộ nhận phổ biến là hút thuốc giúp giải tỏa căng thẳng sau lao động nặng. Thực tế, cơ thể phục hồi thể lực hiệu quả nhất thông qua nghỉ ngơi đúng cách, dinh dưỡng hợp lý và vận động nhẹ nhàng. Việc phụ thuộc vào thuốc lá chỉ tạo ra cảm giác dễ chịu tạm thời, trong khi hậu quả là sự suy yếu lâu dài.

Trong bối cảnh xây dựng môi trường làm việc an toàn, lành mạnh, việc giảm và tiến tới loại bỏ thuốc lá nơi làm việc có ý nghĩa quan trọng. Không khói thuốc giúp bảo vệ sức khỏe người lao động, nâng cao năng suất và giảm nguy cơ tai nạn. Nhiều cơ quan, doanh nghiệp đã bắt đầu xây dựng quy định không hút thuốc trong khuôn viên làm việc, kết hợp tuyên truyền để thay đổi thói quen.

Hút thuốc và suy giảm thể lực lao động có mối liên hệ chặt chẽ nhưng thường bị xem nhẹ. Thói quen tưởng chừng vô hại này đang âm thầm làm yếu đi sức bền, giảm năng suất và đẩy người lao động vào vòng xoáy bệnh tật - thu nhập giảm sút. Nhận thức đúng và từ bỏ thuốc lá không chỉ là lựa chọn vì sức khỏe cá nhân, mà còn là giải pháp bảo vệ sức lao động, đảm bảo sinh kế và xây dựng một lực lượng lao động khỏe mạnh, bền vững cho xã hội.

Nguyễn Thu Huyền